Orkide Bakımı: Evde Orkide Nasıl Sulanır, Nerede Durur?
Orkide sanıldığı kadar zor değil. Işık, sulama, nem ve çiçek dökümünden sonra yapılacaklarla orkidenizi yıllarca yaşatmanın yolunu anlattık.
Tres Bien Flowers 3 dk okuma

Hediye olarak en çok tercih edilen saksı çiçeklerinden biri olan orkide, sanıldığı kadar zor bir bitki değil. Evlerde ve ofislerde gördüğümüz orkidelerin büyük çoğunluğu Phalaenopsis, yani "kelebek orkide" türüdür. Doğada ağaç gövdelerine tutunarak yaşayan bu bitki, birkaç temel kurala uyulduğunda çiçeklerini iki üç ay korur ve her yıl yeniden çiçek açabilir.
Orkide nereye konur? Işık ihtiyacı
Orkide bol ama dolaylı ışık sever. Doğuya ya da batıya bakan bir pencerenin önü idealdir; güneye bakan pencerelerde tül perde arkasında durmalıdır. Öğle güneşinin doğrudan vurması yapraklarda yanık lekelerine yol açar.
Yapraklar ışığın yeterli olup olmadığını size söyler: açık, canlı yeşil yapraklar ışığın doğru olduğunu, koyu yeşil yapraklar ışığın az olduğunu, sarımsı ya da kızarık yapraklar ise fazla güneş aldığını gösterir.
Orkide nasıl ve ne sıklıkla sulanır?
Orkidenin en büyük düşmanı susuzluk değil, fazla sudur. Kökleri sürekli ıslak kalırsa kısa sürede çürür. Bu yüzden takvime göre değil, köklerin rengine göre sulamak en doğrusudur:
- Kökler gümüşi gri görünüyorsa sulama zamanı gelmiştir.
- Kökler yeşilse bitkinin hâlâ suyu vardır; beklemeye devam edin.
- Ev koşullarında bu genellikle 7 ila 10 günde bir sulamaya denk gelir: yazın daha sık, kışın daha seyrek.
Daldırma yöntemi
- Orkideyi süs saksısından çıkarın; içteki şeffaf plastik saksı kalsın.
- Saksıyı oda sıcaklığındaki suyla dolu bir kaba, kabuklar ıslanacak şekilde 10–15 dakika batırın.
- Kaptan çıkarıp fazla suyun tamamen süzülmesini bekleyin.
- Saksıyı süs saksısına geri koyun ve dipte su birikmediğinden emin olun.
Sularken yaprakların birleştiği orta kısma su kaçırmamaya dikkat edin; kaçarsa kağıt havluyla kurulayın. İnternette sık önerilen buz küpüyle sulama yöntemini ise tropikal bir bitki olan orkidenin köklerini üşütebileceği için önermiyoruz.
Sıcaklık ve nem
Orkide, insanların rahat ettiği sıcaklıkları sever: gündüz 18–27 °C arası idealdir. Geceleri birkaç derece daha serin bir ortam yeni çiçek dalı oluşumunu teşvik eder. Ani sıcaklık değişimleri ve soğuk cereyan ise tomurcuk dökülmesine yol açar.
Nem açısından Karadeniz iklimi orkide için bir avantaj: Ordu'nun nemli havası bu tropikal bitkinin hoşuna gider. Ancak kışın kaloriferler evin havasını belirgin şekilde kurutur. Bu dönemde saksıyı, içinde çakıl taşı ve biraz su bulunan bir tepsinin üzerine (saksının dibi suya değmeyecek şekilde) koyarak çevresindeki nemi artırabilirsiniz.
Gübreleme
Orkideniz yeni yaprak ya da kök çıkarırken 2–4 haftada bir, orkideye özel sıvı gübreyi paketinde yazan dozun yarısı kadar sulama suyuna ekleyebilirsiniz. Çiçek açtığı dönemde ve kışın gübrelemeyi azaltın. Fazla gübre köklere zarar verir; az vermek her zaman daha güvenlidir.

Çiçekleri döküldükten sonra ne yapmalı?
Çiçekler döküldüğünde orkideniz ölmüş değildir, yalnızca dinlenmeye geçmiştir. Çiçek dalına bakın:
- Dal kurumuş ve kahverengileşmişse dibinden temiz bir makasla kesin.
- Dal hâlâ yeşilse üzerindeki boğumlardan (küçük çıkıntılar) birinin 1–2 cm üstünden kesebilirsiniz. Orkide bu boğumdan yeni bir yan dal verebilir.
Dinlenme döneminde yaprak ve kök geliştiren orkide, uygun ışık ve gece serinliğiyle birkaç ay içinde yeni bir çiçek dalı çıkarır. Sabırlı olun; çoğu orkide yılda bir ya da iki kez çiçek açar.
Saksı değişimi
Orkide normal saksı toprağına dikilmez; kökleri hava almak ister. 1–2 yılda bir, çiçeklenme bittikten sonra orkideye özel ağaç kabuğu karışımı ve dibi delikli şeffaf bir saksıyla saksı değiştirebilirsiniz. Değişim sırasında kurumuş ya da çürümüş (kahverengi, yumuşak) kökleri temiz bir makasla temizleyin. Saksıdan dışarı taşan kökler için endişelenmeyin; bu hava kökleri orkidenin doğal yapısının bir parçasıdır.
Sık karşılaşılan sorunlar
- Alt yapraklardan biri sararıyor: Ara sıra en alttaki yaprağın sararıp düşmesi doğaldır. Birden fazla yaprak sararıyorsa fazla sulamayı kontrol edin.
- Tomurcuklar açmadan dökülüyor: Genellikle ani sıcaklık değişimi, cereyan, kuru hava ya da bitkinin yerinin sık değiştirilmesinden kaynaklanır.
- Yapraklar buruşuk ve yumuşak: Bitki su alamıyordur. Ya uzun süre susuz kalmıştır ya da kökler çürüdüğü için suyu taşıyamıyordur; kökleri kontrol edin.
- Köklerde kararma ve yumuşama: Kök çürümesidir. Çürük kökleri kesip bitkiyi yeni kabuk karışımına alın ve sulama aralığını uzatın.
Hediye olarak orkide
Orkide gösterişli ve uzun ömürlü olduğu için yeni iş, açılış, yeni ev ve tebrik hediyelerinde ilk tercihlerden biri. Tek dallı modeller sade bir jest, çift dallı ve çok dallı aranjmanlar ise daha görkemli bir etki için uygundur. Tüm seçenekleri orkide modellerimiz arasında, kolay bakılan diğer bitkileri iç mekan çiçekleri sayfamızda bulabilirsiniz. Benzer ışık ve sulama koşullarını seven anthurium da orkideye güzel bir alternatiftir.
Orkide modellerimizden

İthal Orkide

Çift Dallı İthal Orkide

İthal Tekli Orkide (Fuşya)
Diğer yazılarımız

3 dk okuma
Buket Çiçekler Nasıl Daha Uzun Dayanır? Kesme Çiçek Bakımı
Bir buketin ne kadar taze kalacağı büyük ölçüde ilk saatlerde yapılanlara bağlı. Vazodan suya, saptan doğru yere 8 adımda kesme çiçek bakımı.
Yazıyı oku
4 dk okuma
Hangi Çiçek Neyi İfade Eder? Çiçeklerin Anlamları Rehberi
Kırmızı gül aşkı anlatır, peki papatya, orkide ya da kasımpatı ne söyler? Çiçeklerin ve renklerin dilini, hangi duruma hangi çiçeğin yakıştığını derledik.
Yazıyı oku
3 dk okuma
Öğretmene Hangi Çiçek Alınır? Öğretmenler Günü İçin 6 Öneri
Öğretmenler Günü'nde en anlamlı hediye çoğu zaman en sadesidir. Öğretmene yakışan 6 çiçek, sınıf hediyesi önerileri ve kart mesajı örnekleri.
Yazıyı oku
